Met een mooie groep, zeer geïnteresseerde deelnemers was de cultuurhistorische rondleiding "Paden en Parels" in Zaandam een doorslaand succes. De sfeer zat er vanaf het begin direct goed in. De groep toonde een grote nieuwsgierigheid naar de verborgen verhalen van de stad, wat zorgde voor een interactieve en dynamische wandeling.

Een van de absolute hoogtepunten van de tour was het indrukwekkende bezoek aan de voormalige beschuitfabriek van Verkade. Dit iconische industriële pand staat inmiddels al tientallen jaren leeg. Juist die leegstand gaf het gebouw een mysterieuze, nostalgische sfeer die veel indruk maakte op de aanwezigen.

Daarnaast sprak de specifieke geschiedenis van de Zaanse paden erg tot de verbeelding. De verhalen over hoe deze historische paden het landschap en de vroege gemeenschap vormden, boeiden de deelnemers van begin tot eind. Het Hollandse pad is een goed voorbeeld van hoe de industrie , in dit geval Verkade, invloed heeft gehad op de paden en de stedelijke structuren.

De enthousiaste reacties na afloop vormden de kroon op een geslaagde dag. Een van de deelnemers verwoordde de algemene mening perfect: "Ik vond het een erg geslaagde tour, superleuk en interessant. Dankjewel daarvoor!" Deze mooie woorden vatten deze inspirerende ontdekkingstocht door Zaandam prachtig samen.

Je kunt deze rondleiding ook zelf lopen door op pad te gaan met de flyer - hier te downloaden. In de flyer QR codes met informatie over verschillende Paden & Parels.

Wil je de volgende keer ook mee op pad en de verhalen achter de Zaanse architectuur ontdekken? Sluit dan een volgende keer aan bij één van onze rondleidingen. Kijk in de agenda voor het specifieke programma.

Met een naar boven verwachting groot aantal deelnemers was de fietsrondleiding op 10 juli 2026  “Wormerveer | Herbestemming en Herontwikkeling” een groot succes!

De rondleiding startte in en op de iconische zeepfabriek van de Adelaar uit 1908. Op het dak van het pand is er een mooi uitzicht op Wormer en Wormerveer. De gidsen legden uit wat er zo uniek is aan het pand. De architectuurgeschiedenis van fabriekspanden konden zij laten zien aan de hand van de omringende panden. Daarna gingen we verder Wormerveer in.

In Wormerveer is er langs de Zaanoever geen bebouwing, dit is uniek voor de Zaanstreek. Daardoor heb je steeds goed zicht op de afwisselende omgeving. Voormalige directiewoningen, pakhuizen en fabrieken wisselen elkaar af.

Bij het pakhuis Wildeboer(1730) aangekomen, gaf de bewoonster spontaan uitleg over haar woonhuis in dit voormalige pakhuis. De Zaanwand in Wormer vertelt een voor Nederland uniek stuk architectuurgeschiedenis. Bij de voormalige cacaofabriek van Boon, nu het kantoor van woningcorporatie Parteon konden we naar binnen om een mooi voorbeeld van paddenstoelkolommen te zien.

Het bleef niet alleen bij geschiedenis. De gidsen gaven ook uitleg bij nieuwe ontwikkelingen op het Bunge terrein, Ecohof Noorderveer, het Meneba terrein, de Toermalijnschool en de woningbouwprojecten Silhouet en de Zaandriehoek.

De deelnemers gaven aan dat zij door de rondleiding meer inzicht hebben gekregen in hun woonomgeving en hiermee hun belangrijkste motivatie voor deelname, met veel plezier is bereikt.

Wil je de volgende keer ook mee op pad en de verhalen achter de Zaanse architectuur ontdekken? Sluit dan een volgende keer aan bij één van onze rondleidingen. Kijk in de agenda voor het specifieke programma.

Op vrijdag 29 mei vond de rondleiding De Glorie van de Zaan plaats, met een groep geïnteresseerde deelnemers die grotendeels bestond uit oudere Zaandammers met een sterke interesse in de geschiedenis van hun stad.

Tijdens de wandeling langs de oostoever van de Zaan werd duidelijk hoe het gebied zich in lagen heeft ontwikkeld, tussen industrie, woonwijken en water. Deelnemers herkenden veel, maar deden ook nieuwe inzichten op. Zo gaf één deelnemer, die enkele jaren geleden uit Amsterdam verhuisde, aan verrast te zijn door de rijke, eigen geschiedenis van de Zaanstreek.

De rondleiding bood daarmee niet alleen verdieping voor wie de omgeving al goed kent, maar ook een nieuw perspectief op een gebied dat zich blijft ontwikkelen.

Wil je de volgende keer ook mee op pad en de verhalen achter de Zaanse architectuur ontdekken? Sluit dan een volgende keer aan bij één van onze rondleidingen. Kijk in de agenda voor het specifieke programma.

Het debat van Babel en De Vonk Debat, onder leiding van Lennart Booij (van o.a. De Balie), over hoe de ruimte in Zaanstad verdeeld moet worden tussen wonen, groen en parkeren, op dinsdagavond 16 juni in een volle Bullekerk in Zaandam, toonde maar weer eens aan hoe weerbarstig dit vraagstuk is. Partijen staan lijnrecht tegenover elkaar. 

Onlangs nog sneuvelde de Parkeervisie in de gemeenteraad onder een lawine van amendementen. Om tot 2030 voldoende ruimte te hebben om 10.000 woningen te kunnen bouwen wilde het college van B en W de parkeernorm in de gemeente verlagen. Veel partijen in de raad vrezen dat dit zal leiden tot grote parkeerproblemen. Door nog steeds groeiend particulier en bedrijfsmatig autobezit is het parkeren inmiddels in veel wijken een probleem geworden.

De tegenstelling openbaarde zich het sterkst tussen de genodigde gasten Jos Kerkhoven van Democratisch Zaanstad en Barend Kuenen, directeur van woningcorporatie Parteon. Kerkhoven zet vraagtekens bij de woningbouwplannen. "Laten we eerst maar eens kijken wat voor stad we willen zijn? Die discussie wordt nooit gevoerd. Willen we er wel 10.000 woningen bij? Is 180.000 inwoners genoeg, of moeten we naar 200.000? Hoe moet Zaanstad eruitzien in 2040?"

Voor Kuenen is dat geen vraag. "Zaanstad is een prachtige stad maar is in een gigantisch tempo aan het vergrijzen. Die ouderen hebben straks allemaal zorg nodig en daarom moeten we echt doorbouwen om mensen te kunnen huisvesten. Woningzoekenden staan acht jaar op een wachtlijst. Bij sociale woningbouw kan de parkeernorm omlaag. Dat is ook nodig om betaalbaar te kunnen blijven bouwen. De sociale huur betaalt nu mee aan parkeerplaatsen voor de vrije sector. Die wordt daardoor te duur. Er worden huurwoningen niet gebouwd omdat de parkeernorm te hoog is."

Kerkhoven: "Die auto’s zijn er. En er komen er nog meer. Daar moet de stad een oplossing voor vinden."
Vanuit de zaal kreeg Kerkhoven wel tegengas: "Ik woon in een seniorenflat in Wormerveer en heb twee parkeerplaatsen. Wat mij betreft komen er meer bomen en huizen. Parkeren is minder belangrijk", "Ik heb mijn auto weggedaan vanwege de luchtvervuiling", "Ik woon in Westzaan en vindt het geen punt om met de fiets naar het station te gaan. Maar dan is er te weinig parkeerplek voor fietsers".

Booij vroeg hoe het probleem van wonen, groen en parkeren toch aangepakt zou moeten worden? Marco Burgsteden (CROW, kennisplatform voor onder meer mobiliteit) gaf een aanzet. Zaanstad kent diep stedelijke tot heel landelijke gebieden, daar zou je verschillende normen voor kunnen stellen. Als het om mobiliteit gaat heb je wandelaars, fietsers, openbaar vervoer, gedeelde voertuigen en auto’s. Door de meest duurzame en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen voorrang te geven, komt er in wijken en straten meer ruimte vrij voor groen, ontmoeten en wateropvang. Je zou in overleg per wijk of soms zelfs per straat de normen moeten vaststellen. En dus niet één parkeernorm voor de hele gemeente. De vraag moet ook gesteld worden wat er over pakweg 25 jaar nodig is als er wellicht veel meer water vastgehouden moet worden in de wijk. In een omgevingsvisie moeten ook deze problemen aan bod komen.

In de Krommenieër wijk Willis is door bewoners een begin gemaakt met het aanpakken van het parkeerprobleem. Daar was vanaf elf uur ’s avonds geen plek meer te vinden. In overleg met handhaving zijn oplossingen gevonden.

Het was de boodschap van Booij aan de zaal aan het einde van de avond: "Ga met elkaar praten."

Het debat gemist?